Tel Fax

Verhogen van het comfort van de koe in en rond de melkstal.

Dr. Laura Boyle – Teagasc wetenschapster inzake dierenwelzijn

De toename van de veestapel, samen met de tijds- en werkdruk, hebben tot gevolg dat de betonvloeren in de verzamelruimtes en de melkstal wellicht een veel grotere impact hebben dan voorheen op kreupelheid bij melkkoeien. De koeien moeten langer rechtstaand wachten tot ze gemolken worden en staan tezelfdertijd onder een grotere druk om zich snel door het systeem te bewegen. Het verhogen van het comfort van de koe op dit vlak zal niet enkel de kreupelheid helpen beperken maar zal ook het koeverkeer verbeteren en kunnen leiden tot een inkorting van de melktijden.

Maar waarom piekeren over kreupelheid? Kreupelheid is de op één na belangrijkste productiegerelateerde ziekte en een belangrijke oorzaak voor het ruimen van melkkoeien na uierontsteking. De pijn en het lijden die met kreupelheid geassocieerd worden, maken hiervan het belangrijkste probleem inzake welzijn van melkkoeien. Onderzoekers in Noord-Ierland schatten dat de gemiddelde prevalentie van kreupelheid in melkveestapels 33% bedraagt. Dit betekent dat op een bepaald ogenblik een derde van de koeien in een stapel kreupel zijn.

Meer zuidelijk, waar koeien langer grazen, is dit cijfer iets lager, tussen 20% en 25%, maar dit is nog steeds te hoog. Wetenschappers van de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA) hebben in 2009 een invloedrijk aantal rapporten inzake het welzijn van melkkoeien samengesteld. In het EFSA-rapport over kreupelheid komen zij tot de conclusie dat 10% een aanvaarde prevalentie is, ongeacht de manier waarop de melk geproduceerd wordt, d.w.z. op grassen gebaseerd, geen grassen enz. Een van de belangrijkste belemmeringen om dit niveau te halen, is de typische onderschatting door boeren van de omvang van het probleem en tevens de impact ervan op het welzijn van koeien en de financiën van de boerderij (wat tot 200€ per geval van kreupelheid kan oplopen wanneer men het verlies aan productiviteit in aanmerking neemt).

Meestal kan de kreupelheid eenvoudig vermeden worden door meer aandacht aan de omgeving te besteden en vooral aan de staat van de vloer. In de Ierse op beweiding gestoelde systemen zijn wegen en betonvloeren een belangrijke risicofactor voor kreupelheid. Ondanks de minieme periodes dat de koeien op stal staan in verschillende delen van het land, brengen ze dagelijks nog steeds een aanzienlijke tijd door met het staan en manoeuvreren op beton.

Het arbeidsonderzoek van Teagasc in 2001 toonde aan dat het melken (melkstel op/af) tussen 1,5 en 2,5 uur in beslag neemt. Het is niet waarschijnlijk dat dit veranderd is aangezien grotere veestapels hand in hand gegaan zijn met efficiëntie in het melkproces. Dit betekent dat de laatste koeien die de melkstal binnenkomen (het gaat steeds om dezelfde dieren!) tot 5 uur per dag op de betonvloer kunnen staan. De laatste koeien zijn vaak de kreupele die het probleem vormen.

Het Teagasc werkonderzoek toonde ook aan dat 40% van de koeien in de melkstal werden gehouden na het melken, veelal op betonvloeren. Het eerder aan de beurt zijn tijdens het melken is dus geen garantie voor het snel verlaten van de betonvloer! De versnippering van grotere boerderijen door wegen om over te steken, zal dit probleem alleen maar acuter maken. Doe hier nog al het uitglijden en vallen bij wanneer de koeien in positie worden gehaast en de onnatuurlijke belasting van de hoeven wanneer koeien gedwongen worden een bocht van 90º te maken bij de uitgang van de melkstal, en het wordt zeer duidelijk dat er een rol is weggelegd voor rubbervloeren in en rond de melkstal.

Koeien hebben meer vertrouwen wanneer zij tijdens het lopen goed op hun poten staan. Rubbervloeren hebben een betere grip dan beton en zijn veel vriendelijker voor de klauwen aangezien de ruwe randen van het beton een risico vormen voor de klauwgezondheid. Bovendien vangt het beton in tegenstelling tot rubber geen schokken op wanneer de koeien vallen, wat betekent dat de hele schok door de koe wordt opgevangen. Het dempend voordeel van rubber biedt bijzondere voordelen aan kreupele koeien doordat de druk op de zool wordt verlicht. Dit kan zelfs het genezingsproces versnellen. Aangezien koeien meer ontspannen zijn wanneer ze comfortabel kunnen staan, kan de rubbervloer in de melkstal er zelfs voor zorgen dat de koeien gemakkelijker te melken zijn. Een strategische plaatsing van het rubber kan koeien ook aanzetten om van de verzamelruimte in de melkstal te lopen waardoor het melkproces nog sneller verloopt.

De prevalentie van kreupelheid op boerderijen varieert van 0% tot 80%, wat aangeeft dat sommige boeren veel beter zijn in het voorkomen en beheren van het probleem dan andere. Het strategisch gebruik van rubbervloeren in en rond de melkstal, aan het voerhek en in andere werkzones zoals de bekapbox kan boeren helpen de financiële voordelen te plukken van het verminderen van de prevalentie van kreupelheid in de melkveestapel.